Konkordato ilan eden bir şirketin piyasaya verdiği çekler ve senetler, hem borçlu hem de alacaklılar açısından sürecin en kritik sorularını doğurur: Mühlet kararıyla birlikte çekler ödenecek mi? Elinde çek bulunan hamil kime başvurabilir? Karşılıksız çek şikayeti hâlâ mümkün mü? Bu rehberde konkordato ile çek ve senet ilişkisini; hamilin haklarını, cirantanın konumunu, banka sorumluluk bedelini ve şikayet sürecini mevzuat çerçevesinde ele alıyoruz.

Mühlet Kararı Çek ve Senet Ödemelerini Nasıl Etkiler?

Konkordato sürecinin ilk adımı olan geçici mühlet kararıyla birlikte, İcra ve İflas Kanunu'nun 294. maddesi uyarınca borçlu şirkete karşı yeni icra takibi başlatılamaz; daha önce başlamış takipler ise durur. Bu koruma, çeke ve senede (bonoya) dayalı kambiyo takiplerini de kapsar. Mühlet aşamalarının nasıl işlediğini geçici mühlet ve kesin mühlet rehberimizde ayrıntılı olarak açıkladık.

Madalyonun diğer yüzü ise borçlunun ödeme kısıtıdır. Borçlu şirket, mühletten önce doğmuş borçlarını — vadesi gelen çekler ve senetler dahil — kural olarak mühlet döneminde ödeyemez. İşletmenin devamı için zorunlu olan ödemeler ise ancak konkordato komiserinin izniyle yapılabilir. Bu nedenle mühlet döneminde bir çekin veya senedin ödenmemesi, çoğu zaman kötü niyetin değil, sürecin getirdiği yasal çerçevenin sonucudur; ödemeler konkordato projesi kapsamında yeniden planlanır. Alacaklılar açısından bu durum, alacağın ortadan kalktığı anlamına gelmez; çekten veya senetten doğan alacak, konkordato projesindeki ödeme planı çerçevesinde yeniden yapılandırılır.

Konkordato Çek Hamilini Bağlar mı? Ciranta ve Kefillerin Durumu

En sık sorulan sorulardan biri, konkordato korumasının çek hamilinin tüm muhataplarını kapsayıp kapsamadığıdır. Cevap nettir: Konkordato yalnızca borçlu şirketi korur. Çek üzerindeki cirantalar, kefiller ve müşterek borçlular bu korumadan yararlanamaz. Dolayısıyla çek hamili, mühlet nedeniyle borçlu şirkete takip yapamasa bile cirantalara ve kefillere karşı takip başlatabilir ya da mevcut takiplerine devam edebilir. Aynı kural senetler için de geçerlidir: Senedi ciro etmiş kişiler, keşidecinin konkordatosuna rağmen sorumlu kalmaya devam eder. Bu nedenle elinde çek veya senet bulunan alacaklıların ilk yapması gereken, kambiyo zinciri üzerindeki tüm sorumluları ve bunların ödeme gücünü tespit etmektir; borçlu şirket korunuyor olsa da zincirdeki diğer imzalar tahsilat için önemli bir kapı olabilir.

Karşılıksız çıkan çeklerde hamilin bir diğer imkanı banka sorumluluk bedelidir. Muhatap banka, karşılıksız çıkan her çek yaprağı için kanunen ödemekle yükümlü olduğu yasal sorumluluk tutarını hamile öder. Bu tutar çek bedelinin tamamını karşılamasa da hamil açısından kısmi bir tahsilat sağlar; güncel sorumluluk tutarı için muhatap bankanıza danışabilirsiniz. Keşidecinin konkordatoya başvurmuş olması, bankanın bu yasal yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; çünkü ödeme borçlu şirketin malvarlığından değil, bankanın kanuni sorumluluğundan kaynaklanır. Alacaklı tarafın izleyebileceği yolların tamamını müşterim konkordato ilan etti: alacaklı hakları yazımızda derledik.

Konkordato Karşılıksız Çek Şikayetine Engel mi?

Sürecin en tartışmalı başlığı, konkordatonun karşılıksız çek şikayetine engel olup olmadığıdır. 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen karşılıksız çek şikayeti, icra takibinden farklı işleyen bir ceza yargılaması yoludur; bu nedenle takipleri durduran mühlet kararının bu yola etkisi ayrıca değerlendirilmek zorundadır.

Mühlet kararının karşılıksız çek şikayetini durdurup durdurmadığı konusunda içtihatta görüş birliği bulunmamaktadır; farklı yönde kararlar mevcuttur ve konu henüz yeknesak bir çizgiye oturmamıştır. Bu nedenle ister hamil ister borçlu tarafında olun, konkordato ve çek şikayeti bir arada gündeme geldiğinde güncel içtihat mutlaka avukatınızla birlikte değerlendirilmelidir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olayınız için kesin bir hukuki sonuç ifade etmez.

Konkordato Başvurusunun Mali Hazırlığında May Kurumsal Yanınızda

Çek ve senet yükü ağırlaşan bir şirket için konkordato, ancak doğru hazırlanmış bir mali tabloyla anlam kazanır. May Kurumsal olarak başvurunun mali hazırlığını üstleniyoruz: ön projenin hazırlanması, nakit akış projeksiyonunun oluşturulması ve makul güvence raporu sürecinin koordinasyonu bizim alanımız. Hukuki işlemler ise şirket avukatınızla koordineli şekilde yürütülür; böylece mali ve hukuki hazırlık birbirini tamamlar.

Sürecin bütününe ilişkin ayrıntılı bilgi için konkordato rehberimizi inceleyebilir, şirketinizin çek ve senet yükünü birlikte değerlendirmek üzere ücretsiz ön görüşme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.